Türkiye’de çocukların dijital ortamlarda korunmasına ilişkin güncel gelişmeler

2026 yılının başından itibaren Türkiye’de çocukların dijital ortamlarda korunması konusunda önemli mevzuat ve politika gelişmeleri yaşanmıştır. Bu gelişmeler, çocukları ve gençleri çevrimiçi risklerden korumak, veri koruma standartlarını güçlendirmek ve dijital platformların güvenli ve yaşa uygun kullanımını sağlamak amacıyla kapsamlı bir çerçeve oluşturma yönündeki çabaların hızlandığını göstermektedir.

1 Mayıs 2026 tarihinde, Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Kanun”) Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu kapsamda çocukların çevrimiçi ortamda korunmasının güçlendirilmesi amacıyla 5651 sayılı İnternet Kanunu’nda (“İnternet Kanunu”) önemli değişiklikler getirilmiştir. Söz konusu mevzuat değişikliği, çocukların dijital ortamda korunmasına ilişkin 2026–2030 Eylem Planı’nı tamamlayıcı nitelikte olup daha yapılandırılmış ve çocuk odaklı bir düzenleyici yaklaşımın benimsendiğine işaret etmektedir.

Dijital ortamlarda çocukların korunmasına ilişkin olarak İnternet Kanunu’nda yapılan değişikliklere genel bakış

Kanun ile dijital ortamlarda çocukların korunmasını güçlendirmek amacıyla İnternet Kanunu’nda geniş kapsamlı değişiklikler yapılmıştır. Söz konusu düzenlemeler sosyal ağ sağlayıcılarına yönelik yaş sınırlamaları ve yaş doğrulama mekanizmalarına odaklanmakta, oyun ekosistemine ilişkin yeni tanımlar getirmekte, platformların uyum yükümlülükleri genişletmekte ve denetim ile yaptırım mekanizmalarını sıkılaştırmaktadır.

Kanun, sosyal ağ sağlayıcılarına ve oyun sektörü aktörlerine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiş olup anılan diğer hükümler ise yayım tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girecektir.

Yaş sınırlamaları ve doğrulama. Kanun uyarınca sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşın altındaki çocuklara hizmet sunmasına artık izin verilmemekte olup bu yasağa uyumun sağlanabilmesi amacıyla yaş doğrulama dâhil olmak üzere gerekli teknik tedbirlerin alınması gerekmektedir. 15 ila 18 yaş arasındaki kullanıcılar bakımından ise platformların, yetişkinlere sunulan hizmetlerden ayrıştırılmış ve çocuklara özgü bir kullanım deneyimi sunmaları ve aldıkları ilgili tedbirleri kamuya açıklamaları gerekmektedir.

Oyun sektöründeki aktörlere yönelik yükümlülükler. Kanun ile ilk defa “oyun”, “oyun geliştirici”, “oyun dağıtıcı” ve “oyun platformu” kavramları tanımlanmakta ve dijital oyunların geliştirilmesi ile son kullanıcıya sunulması süreçlerinde yer alan aktörlerin rolleri netleştirilmektedir.

Oyun platformlarının yaş kriterlerine göre uygun şekilde derecelendirilmemiş oyunları sunması yasaklanmış olup, oyun platformlarının içerik veya yer sağlayıcı olmalarından doğan sorumlulukları saklı kalmak üzere, bu içeriklerin çıkarılması yükümlülüğü getirilmiştir.

Türkiye’den günlük erişimi 100.000 kullanıcı eşiğini aşan yabancı oyun platformlarının ise Türkiye’de bir yerel temsilci ataması, bu atamayı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (“BTK”) bildirmesi ve temsilcinin iletişim bilgilerini yayımlaması gerekmektedir.

Ebeveyn denetimi önlemleri. Kanun ile hem sosyal ağ sağlayıcıları hem de oyun platformları bakımından etkili ebeveyn kontrol araçlarının sağlanması zorunlu tutulmaktadır. Bu araçların, ebeveynlerin çocuklara ait hesapların ayarlarını yönetebilmesine, satın alma ve abonelik işlemlerini kontrol edebilmesine veya onaylayabilmesine ve kullanım sürelerini izleyip sınırlayabilmesine elverişli olacak nitelikte olması gerekmektedir.

Denetim ve bilgi talepleri. Kanun ile denetim mekanizmaları güçlendirilmiş olup geniş kapsamlı bilgi talep yetkileri tanınmıştır. Kapsam dâhilindeki oyun platformlarının kurumsal yapı, bilişim sistemleri ve veri işleme mekanizmaları dâhil olmak üzere Kanun uyarınca yükümlülüklerine uyumlarına ilişkin bilgi ve belgeleri BTK’nın talebi üzerine derhâl ve en geç on beş gün içinde BTK’ya sunmaları gerekmektedir.

Yaptırımlar. Kanun ile yaptırım mekanizması idari para cezaları ve tedbirler vasıtasıyla güçlendirilmiş olup yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcılarına ve oyun platformlarına farklı yaptırım rejimleri uygulanmaktadır.

Kanun uyarınca BTK’nın talep ve kararlarına uyulmaması, ebeveyn kontrol ve yaş doğrulama yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, BTK’ya bilgi sağlanmaması, aldatıcı reklamların önlenmemesi veya hizmetlerin değiştirilmesi ya da kısıtlanması gibi BTK tarafından öngörülen tedbirlere uyulmaması gibi yükümlülüklere uyulmaması halinde sosyal ağ sağlayıcıları ve oyun platformlarına idari para cezaları uygulanabilecektir.

Oyun platformları bakımından kademeli bir idari para cezası sistemi öngörülmekte olup, ilk bildirime rağmen uyumsuzluğun devam etmesi halinde 1 milyon TL ile 10 milyon TL arasında, uyumsuzluğun halen sürmesi durumunda ise 10 milyon TL ile 30 milyon TL arasında idari para cezası uygulanabilecektir. Bunun yanı sıra, uyumsuzluğun devam etmesi halinde BTK, önce %30, ardından %50’ye kadar bant genişliği kısıtlaması uygulanması için sulh ceza hâkimliğine başvurabilecektir.

Sosyal ağ sağlayıcılar bakımından ise yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde Türkiye’de mukim gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sağlayıcıya reklam vermesinin yasaklanması, akabinde bant genişliğinin %50 ve nihai olarak %90 oranına kadar daraltılması gibi ayrı yaptırımlar öngörülmektedir.

Platformlar için ek yükümlülükler ve acil içerik kaldırma. Çocuklara yönelik düzenlemelerden ayrı olarak Kanun ile sosyal ağ sağlayıcılara yönelik olarak aldatıcı reklamların önlenmesi gibi bazı genel ek yükümlülükler de getirilmiştir. Türkiye’den günlük erişimi 10.000.000’dan fazla olan platformlar için, içerik kaldırılmasına ilişkin acil kararların derhâl ve en geç bir saat içerisinde yerine getirilmesi ve ilgili içeriğin internet sitelerinde yayımlanmasının önlenmesi amacıyla tedbirler alınması gerekmektedir.

Eylem Planı ve KVKK incelemeleri

Kanun’un yürürlüğe girmesi öncesinde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı (2026–2030) yayımlanmıştır. Eylem Planı ile farkındalığın artırılmasına, önleyici mekanizmalara, müdahale araçlarına ve ayrıca hukuki ve kurumsal altyapının güçlendirilmesine odaklanan stratejik bir yaklaşım benimsenmektedir. Plan kapsamında özellikle zararlı içerikler, çocukların kişisel verilerinin korunması ile siber zorbalık ve çevrim içi istismar gibi risklere dikkat çekilmektedir. Ayrıca, mevcut hukuki çerçevede ileride yapılabilecek değişikliklere işaret edilmekte olup çocukların kişisel verilerine ilişkin düzenlemelerin daha geniş bir perspektifte gözden geçirilmesinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (“KVKK”) rolü vurgulanmaktadır.

Buna paralel olarak, KVKK tarafından TikTok, Instagram, Facebook, YouTube, X ve Discord gibi önde gelen sosyal medya platformları hakkında, çocukların kişisel verilerinin nasıl işlendiğini ve uygulamada hangi koruma tedbirlerinin uygulandığını değerlendirmek amacıyla re’sen inceleme başlatılmıştır.

Tüm bu gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde, bu adımlar Türkiye’de dikkat çekici ve hız kazanan bir düzenleyici dönüşüme işaret etmektedir. Türkiye’de faaliyet gösteren veya Türkiye’yi hedef alan sosyal ağ sağlayıcıları, dijital içerik platformları ve oyun şirketleri, gelişmeleri yakından takip etmeli ve özellikle yaş doğrulama, ebeveyn denetimleri, içerik sınıflandırması ile çocukların kişisel verilerinin işlenmesi konularındaki uyum durumlarını yeniden gözden geçirmelidir.