Dijital telif ve çevrimiçi haber içerikleri hakkında kanun teklifi

Aralık 2025’te Türkiye Büyük Millet Meclisi (“TBMM”) Başkanlığı’na sunulan Dijital Telif Hakları Kanun Teklifi’nin (“Dijital Telif Hakları Kanun Teklifi”) ardından 10 Şubat 2026 tarihinde Dijital Telif ve Çevrimiçi Haber İçerikleri Hakkında Kanun Teklifi (“Teklif”) TBMM Başkanlığı’na sunulmuştur. Teklif, genel olarak büyük dijital platformların yükümlülüklerini, büyük dijital platformlarda kullanılan haber ve medya içeriklerine ilişkin telif ve gelir paylaşımı esaslarını, uyuşmazlıkların çözümüne yönelik yöntemler ile ihlaller halinde uygulanacak yaptırımları düzenlemektedir. Teklif’in getirdiği bazı önemli başlıklar aşağıda özetlenmiştir:

Dijital platformlar için yükümlülükler. Teklif’te Türkiye’de faaliyet gösteren veya Türkiye’deki kullanıcılara içerik sunan, Türkiye kaynaklı yıllık brüt dijital hizmet geliri 100.000.000 TL’yi aşan veya Türkiye’de aylık ortalama aktif kullanıcı sayısı 1.000.000’un üzerinde olan arama motorları, sosyal medya platformları, içerik paylaşım ağları ve çevrimiçi hizmet sağlayıcıları “kapsama giren büyük dijital platformlar” olarak tanımlanmıştır. Kapsama giren dijital platformlara getirilen başlıca yükümlülükler aşağıdaki gibidir:

• Adil, şeffaf ve iyi niyetli pazarlık yürütmek ve telif bedelini etkileyen verileri makul ölçüde paylaşmak,
• Ekonomik değer yaratan kullanım kapsamında medya kuruluşlarına dijital telif ödemek,
• Medya kuruluşları arasında haksız ayrımcılık yapmamak; telif pazarlığı veya talebi nedeniyle haber içeriklerinin görünürlüğünü azaltmamak ya da algoritmik baskı uygulamamak,
• Dijital telif anlaşmalarına ilişkin ödeme yöntemlerini, toplam telif tutarlarını ve yararlanıcı medya kuruluşlarını Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (“BTK”) yıllık raporlamak,
• Kullanılan algoritmik sistemlere ilişkin temel, parametreler ve önemli değişiklikleri BTK’ya bildirmek,
• Uluslararası dijital platformları söz konusu olduğunda, Türkiye’de yetkili bir temsilci bulundurmak.

Dijital haber içeriklerinin sunulmasında telif ödemesi zorunluluğu. Teklif uyarınca büyük dijital platformların haber içeriklerini listeleme, özetleme, paylaşma, önizleme veya yönlendirme suretiyle elde ettikleri değer karşılığında medya kuruluşlarına dijital telif ödemesi gerekmektedir.

Telif bedelinin belirlenmesi. Telif bedelinin esas olarak medya kuruluşu ve dijital platformlar arasındaki sözleşme uyarınca belirleneceği öngörülmüştür. Telif bedelinin belirlenmesinde; içerik üretim maliyeti, erişim ve etkileşim düzeyi, platformun Türkiye’deki ekonomik gücü ve medya kuruluşunun ölçeği dikkate alınacaktır. Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça telif ödemeleri üçer aylık dönemler itibarıyla gerçekleştirilecektir. Anlaşma sağlanamaması hâlinde telif bedeli, BTK bünyesinde oluşturulacak Dijital Telif Uyuşmazlık Kurulu tarafından belirlenecektir. Belirlenecek toplam yıllık dijital telif tutarı, platformun Türkiye kaynaklı yıllık brüt dijital hizmet gelirinin yüzde birinden az olamayacaktır. BTK’ya, piyasa koşullarını ve kamu yararını gözeterek bu oranı %1 ile %3 aralığında olmak üzere her yıl güncelleme yetkisi verilmiştir.

Dijital Telif Uyuşmazlık Kurulu. Teklif’e göre, taraflar arasında telif bedeline veya sözleşme şartlarına ilişkin anlaşma sağlanamaması hâlinde, taraflardan birinin başvurusu üzerine arabuluculuk yoluna gidilecek; arabuluculuk süreci başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde sonuçlandırılacak, zorunlu hâllerde bu süre bir defaya mahsus on beş gün uzatılabilecektir. Arabuluculuğun sonuçsuz kalması halinde, taraflardan birinin talebi üzerine Dijital Telif Uyuşmazlık Kurulu uyuşmazlığı en geç altmış gün içinde karara bağlayacaktır. Kurul’un biri başkan olmak üzere iletişim/bilişim, basın/medya, ekonomi/rekabet ve hukuk alanlarında uzman beş üyeden oluşması öngörülmüştür.

Yaptırımlar. Teklif’e aykırı fiillerde bulunan dijital platformlar hakkında; ihlalin niteliği ve ağırlığına göre Türkiye’de elde edilen yıllık dijital hizmet gelirlerinin %1’inden %5’ine kadar idari para cezası uygulanacaktır. BTK, kural olarak, ihlalin giderilmesi için dijital platforma on beş günlük süre vererek önce yazılı ihtarda bulunacak; ancak ağır ihlaller ile tekrar hâlinde ihtar şartı aranmayacaktır.

Ayrıca tekrar hâlinde reklam faaliyetlerinin kısmen durdurulması veya Türkiye’de gelir elde etmeye yönelik belirli hizmetlerin süreli kısıtlanması tedbirleri uygulanabilecektir. İhlalin sistematik ve sürekli olması hâlinde ise idari para cezası oranı %10’a kadar artırılabilecek; BTK ağır ve sürekli ihlallerde kamuoyuna açık yaptırım kararı yayımlayabilecektir.

Dijital Telif Hakları Kanun Teklifi ile benzer düzenlemeler içermekle birlikte, Teklif daha dar ve spesifik bir kapsama sahiptir. Her iki teklif de hâlihazırda TBMM’nin ilgili komisyonlarında incelenmektedir. Yasalaşma süreci henüz belirsiz olmakla birlikte, benzer kapsamda iki teklifin sunulmuş olması, Türk dijital telif hakkı mevzuatının uluslararası standartlarla uyumlaştırılması yönünde önemli bir adımdır.