2026 ICC Tahkim Kuralları yürürlüğe girdi

2026 ICC Tahkim Kuralları, 1 Haziran 2026 tarihinde veya bu tarihten sonra başlatılan tüm tahkim yargılamalarına uygulanacaktır. Bununla birlikte, tarafların, aralarında doğabilecek uyuşmazlıkların önceki tarihlerde yürürlükte olan Kurallar’a tabi olmasını kararlaştırmaları mümkündür.

Görev belgesi zorunluluğu kaldırılmıştır

2026 ICC Tahkim Kuralları ile ICC tahkiminde bugüne kadar ayrı bir usuli aşama olarak düzenlenen Görev Belgesi hazırlanması zorunluluğu kaldırılmıştır. Görev Belgesi, tarafların iddia ve taleplerinin, uyuşmazlığın kapsamının ve yargılamaya ilişkin temel usuli hususların belirlenmesi bakımından önemli bir işlev görmekle birlikte, taraflardan birinin yargılamaya katılmadığı veya süreci geciktirdiği durumlarda yargılamanın ilerlemesini güçleştirebilmekteydi.

Görev Belgesi hazırlanması zorunluluğunun kaldırılmasıyla birlikte, dava yönetimi toplantısı daha önemli hale gelmiştir. Yargılamanın takvimi ve izlenecek usul bu toplantıda veya hemen sonrasında belirlenecek; toplantıdan sonra yeni talep ileri sürülmesi hakem heyetinin iznine tabi olacaktır.

Üç ayda karar verilmesini hedefleyen yeni usul (highly expedited arbitration) ihdas edilmiştir

Seri Tahkim Kuralları’na ek olarak nihai kararın üç ayda verilmesini hedefleyen yeni bir usul öngörülmüştür. Highly expedited olarak adlandırılan ileri derecede hızlandırılmış / seri tahkim usulü, tarafların tahkim anlaşmasında veya uyuşmazlık doğduktan sonra açıkça kabul etmesi halinde uygulanacaktır.

Yeni usulde uyuşmazlık kural olarak tek hakem tarafından görülecektir. Tarafların tek hakem üzerinde anlaşamaması halinde hakem Divan tarafından atanacaktır. İlk dava yönetimi toplantısı tek hakemin dosyayı teslim almasından itibaren yedi gün içinde yapılacaktır.

Yargılamanın kısa sürede tamamlanabilmesi için tarafların iddia, savunma ve delillerini en başta sunmaları beklenecektir. Davacı, dava dilekçesini (statement of claim) tahkim talebiyle (request for arbitration) birlikte sunacak; davalı ise cevap dilekçesini (statement of defence) tahkim talebine cevabıyla (answer to request for arbitration) birlikte iletecektir. Hakem, üç aylık takvime uyulabilmesi için belge ibrazı taleplerini kısıtlama, duruşma yapılmamasına karar verme, ek beyanları veya tanık ifadelerini sınırlandırma konusunda geniş takdir yetkisine sahip olacaktır. Taraflar ayrıca kararın gerekçesiz verilmesi konusunda anlaşabilecektir.

Özellikle daha az karmaşık ticari uyuşmazlıklar ve hızlı karar alınmasının önem taşıdığı ihtilaflar bakımından yeni usulün önemli bir seçenek olacağı öngörülmektedir.

Seri tahkim usulünün yaygınlaştırılması için parasal eşik yükseltilmiştir

2026 ICC Tahkim Kuralları ile Seri Tahkim Kuralları bakımından parasal eşik 1 Haziran 2026 ve sonrasında akdedilen tahkim anlaşmaları için 4 milyon ABD Doları’na yükseltilmiştir. Böylece uyuşmazlık tutarı bu eşiği aşmayan uyuşmazlıklarda, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, Seri Tahkim Kuralları uygulanabilecektir. Daha önce akdedilen tahkim anlaşmaları bakımından ise ilgili dönemde geçerli olan parasal eşikler uygulanmaya devam edecektir. Yeni parasal eşikle birlikte, Türk tarafların dahil olduğu uyuşmazlıklarda, Seri Tahkim Kuralları’nın uygulanmasının artabileceği öngörülmektedir. Tahkim anlaşması kaleme alınırken eşiğin dikkate alınması tavsiye edilmektedir.

Acil durum hakemine yargılamanın herhangi bir aşamasında başvurulabilecektir

2026 ICC Tahkim Kuralları, Acil Durum Hakemi’ne başvurulabilecek haller bakımından daha geniş bir çerçeve öngörmektedir. Buna göre, resmi tercümesiyle Acil Önlemler Başvurusu yahut koruma tedbirleri başvurusu (ihtiyati tedbir gibi), Divanı Başkanı’nın başvuruda sunulan bilgilere dayanarak ilgili tarafı bağlayan bir tahkim anlaşmasının mevcut olabileceği kanaatine varması halinde bu tarafa karşı da yöneltilebilecektir.

Ayrıca, 2021 ICC Tahkim Kuralları’ndan farklı olarak, 2026 ICC Tahkim Kuralları ile Acil Durum Hakemi yargılamasında önleyici nitelikte geçici karar mekanizması açıkça düzenlenmiştir. Taraflar, Acil Önlemler Başvurusu’nun (emergency measures application) amacının boşa çıkarılmasını önlemek üzere yargılamanın herhangi bir aşamasında böyle bir karar talep edebilecek; bu talep diğer taraflara önceden bildirim yapılmaksızın karara bağlanabilecektir. Karar verilmesi halinde ise diğer taraflara derhal görüş bildirme imkanı tanınacak ve Acil Durum Hakemi sonraki beyanları dikkate alarak kararını değiştirebilecektir.

Açıkça dayanaktan yoksun veya açıkça hakemin yetkisi dışındaki taleplerin erken aşamada karara bağlanması imkanı getirilmiştir

Taraflara, bir veya birden fazla talep ya da savunmanın açıkça dayanaktan yoksun olduğu (manifestly without merit) veya hakem heyetinin yetkisi dışında kaldığı (manifestly outside the arbitral tribunal’s jurisdiction) gerekçesiyle erken aşamada karara bağlanmasını talep etme imkanı tanınmıştır.

Hakem heyeti bu başvurunun incelenip incelenmeyeceği konusunda takdir yetkisine sahip olacaktır. Başvurunun incelenmesine karar verilmesi halinde ise tarafların görüşleri alınarak uygun usuli işlemler belirlenecektir. Böylece, açıkça dayanaktan yoksun veya açıkça hakem heyetinin yetkisi dışında kalan talep ve savunmaların yargılamayı gereksiz yere uzatmasının önüne geçilecektir.

Üçüncü taraf finansmanının açıklanması yükümlülüğü getirilmiştir

2026 ICC Tahkim Kuralları ile uluslararası tahkim alanında giderek yaygınlaşan üçüncü taraf finansmanı (third-party funding) olgusuna ilişkin açık bir düzenleme getirilmiştir. Buna göre, bir tarafın tahkim yargılamasına ilişkin talep veya savunmasının üçüncü bir kişi ya da kuruluş tarafından finanse edilmesi halinde, finansmandan yararlanan taraf bu durumu gecikmeksizin ICC Tahkim Divanı Sekretaryası’na, hakem heyetine ve diğer taraflara bildirmekle yükümlüdür. Açıklamanın kapsamı yalnızca finansman ilişkisinin varlığıyla sınırlı olmayıp finansörün kimliğini de içermektedir.

Söz konusu düzenlemenin temel amacı, hakemlerin bağımsızlık ve tarafsızlık değerlendirmesini güçlendirmektir. Özellikle hakemlerin, finansör ile aralarında bulunabilecek olası bir çıkar çatışmasını önceden tespit edebilmesi ve gerektiğinde açıklama yaparak ya da görevi üstlenmeyerek bu durumdan kaçınabilmesi hedeflenmektedir. Bu çerçevede üçüncü taraf finansmanının açıklanması yükümlülüğü, 2026 ICC Tahkim Kuralları’nda ayrıca netleştirilen hakemlerin bağımsızlık ve tarafsızlık çerçevesiyle de doğrudan bağlantılıdır. Üçüncü taraf finansmanına başvurulması ya da yargılama sürecinde böyle bir düzenlemenin oluşması halinde açıklama yükümlülüğünün derhal yerine getirilmesi; aynı zamanda tahkim anlaşması kaleme alınırken ve yargılama sürecinde bu yükümlülüğün özenle gözetilmesi tavsiye edilmektedir.

Diğer önemli değişiklikler

Hakemlerin bağımsızlık ve tarafsızlık beyanlarına ilişkin çerçeve netleştirilmiştir. Bir hakemin taraflarla, uyuşmazlıkla veya yargılamada rol alan kişi ve kurumlarla bağlantılı bir hususu açıklayıp açıklamaması konusunda tereddüt yaşaması halinde, hakemin açıklama yapması gerekecektir. Ayrıca taraflara, hakemlerin bağımsızlık ve tarafsızlık değerlendirmesinde dikkate almaları gerektiğini düşündükleri kişi ve kuruluşları ICC Tahkim Divanı Sekretaryası’na bildirme yükümlülüğü getirilmiştir.

Bir diğer önemli değişiklik hakemlerin tahkime ilişkin hususları gizli tutma yükümlülüğünün açıkça düzenlenmesidir. Buna karşılık, taraflar bakımından genel ve doğrudan bir gizlilik yükümlülüğü öngörülmemiştir. Bu nedenle, gizliliğin taraflar bakımından da kapsamlı şekilde uygulanması isteniyorsa bu hususun tahkim anlaşmasında veya yargılama sırasında ayrıca düzenlenmesi gerekecektir.

2021 ICC Tahkim Kuralları’nda nihai kararın Görev Belgesi’nin imzalanmasından veya Divan tarafından onaylanmasından itibaren altı ay içinde verilmesi öngörülmekteydi. 2026 ICC Tahkim Kuralları’nda ise karar süresi, yargılamanın usuli takvimi veya hakem heyetinin gerekçeli talebi dikkate alınarak Divan Başkanı tarafından belirlenecek veya uzatılacaktır. Seri Tahkim Kuralları bakımından ise nihai kararın ilk dava yönetimi toplantısından itibaren altı ay içinde verilmesine ilişkin süre korunmuştur.

Divan Sekretaryası ile yazılı iletişimlerin elektronik yollarla yapılması, hakem kararlarının elektronik olarak imzalanması ve elektronik ortamda tebliği de ayrıca düzenlenmiştir. Öte yandan hakem heyeti sekreterine ilişkin hükümler de 2026 ICC Tahkim Kuralları’na eklenmiş; sekreterin hakemlerin karar verme yetkisini devralamayacağı ve bağımsızlık, tarafsızlık ve gizlilik yükümlülüklerine tabi olacağı belirtilmiştir.