Siber Güvenlik Başkanlığı çocukların sosyal ağlara erişimine ilişkin yönetmelik yayımladı

Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”), 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan Yönetmelik ile çocukların sosyal ağlara erişimine ilişkin yeni bir düzenleyici çerçeve getirildi. Yönetmelik ile sosyal ağ sağlayıcıların yaş doğrulama, çocuklara yaşlarına uygun ayrıştırılmış hizmet sunma, kişisel verilerin korunması, hesap güvenliği, içerik ve reklam sunumu, ebeveyn kontrolleri ve belirli platform özelliklerine ilişkin yükümlülükleri düzenlenmektedir.

Yeni düzenleme kapsamında sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunması yasaklanmıştır. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar ise daha sıkı gizlilik, güvenlik ve çocuk koruma yükümlülükleri çerçevesinde sosyal ağ hizmetlerine erişmeye devam edebilecektir. Bu yükümlülükler arasında zorunlu yaş doğrulama, profilleme ve kişiselleştirilmiş reklamlara ilişkin kısıtlamalar, daha sıkı varsayılan gizlilik ayarları ile içerik önerileri, mesajlaşma ve belirli platform özelliklerine yönelik sınırlamalar yer almaktadır.

Yaş doğrulama işlemleri esas olarak e-Devlet portalı üzerinden oluşturulan yaş doğrulama belirteci aracılığıyla gerçekleştirilecektir. Bu doğrultuda Türkiye’den erişilebilen sosyal ağ sağlayıcıların kullanıcı kayıt ve yaş doğrulama süreçleri ile 15 ila 18 yaş grubundaki kullanıcılara sundukları hizmetlerin tasarımını gözden geçirmeleri gerekecektir. Öngörülen yaş doğrulama işlemine henüz tabi tutulmamış mevcut hesapların ise 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez doğrulanması zorunludur.

Yönetmelik’te yer alan temel düzenlemeler aşağıda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Yaş doğrulama

Sosyal ağ sağlayıcılar kullanıcıların yaşlarını doğrulamak için gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlüdür. Hesap oluşturulması sırasında kullanıcıların kimlik doğrulama işleminin ardından e-Devlet portalı üzerinden oluşturulan yaş doğrulama belirtecini yüklemeleri gerekmektedir. Bu belirteç yalnızca kullanıcının hangi yaş grubunda olduğunu gösterecek olup kullanıcının adı, kullanıcı adı veya kimliğini belirlemeye yönelik başka herhangi bir bilgi içermeyecektir. Belirteç yalnızca yaş doğrulama amacı için kullanılabilecektir.

15 yaşından küçük çocukların hesap oluşturma talepleri reddedilecek, 15 ila 18 yaş grubundaki kullanıcılar ise Yönetmelik’te öngörülen yaşa göre ayrıştırılmış hizmet sunumuna ilişkin yükümlülüklere tabi olacaktır. İlk doğrulama işleminin ardından sosyal ağ sağlayıcılar kendi belirleyecekleri tekli veya katmanlı yaş doğrulama yöntemlerini kullanmakla yükümlüdür. Bir hesabın doğrulanan yaş grubu dışında bir kişi tarafından kullanıldığına ilişkin makul şüphe bulunması halinde hesap askıya alınacak ve erişimin yeniden sağlanabilmesi için yaş doğrulama işleminin tekrarlanması gerekecektir.

15 ila 18 yaş grubundaki kullanıcılara yönelik ilave koruma tedbirleri

15 ila 18 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları varsayılan olarak gizli olacak, bu hesapların herkese açık hale getirilmesine izin verilmeyecek ve takipçi ile takip edilen hesaplara ilişkin bilgiler diğer kullanıcılardan gizlenecektir. Ayrıca, sözleşme koşulları, kullanıcı ayarları ve veri politikaları çocukların anlayabileceği şekilde sunulacaktır.

Çocuklara ait hesaplar kullanıcı davranışlarına dayalı olarak kişiselleştirilemeyecek ve çocukların kişisel verileri profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılamayacaktır. İçerik filtreleme ve öneri sistemleri de çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek içeriklere maruz kalma riskini azaltacak şekilde yapılandırılacaktır.

Yönetmelik belirli platform özelliklerine de sınırlamalar getirmektedir. Bu kapsamda özellikle:

• Çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplar tarafından doğrudan mesaj gönderilebilecek ve mesajlarda görüldü bilgisi devre dışı bırakılacaktır,
• Çocuklara ait hesaplar rehberler veya kişi listeleriyle senkronize edilemeyecek ve bu hesaplar diğer hesaplara önerilemeyeceği gibi çocuklara da diğer hesaplar önerilemeyecektir,
• Çocukların profil fotoğrafları, hesapları, paylaşımları ve görsellerinin ekran görüntüsünün alınmasını engelleyecek teknik tedbirler uygulanacaktır,
• Canlı yayın özelliği sunulamayacaktır, ve
• Görsel içeriklerin otomatik olarak veya kesintisiz kaydırma, dokunma ya da benzeri işlemler yoluyla aralıksız görüntülenmesine imkan tanıyan arayüzler sunulamayacaktır.

Söz konusu kısıtlamalar uyarınca sosyal ağ sağlayıcıların yalnızca gizlilik ve kişisel veri işleme uygulamalarını değil, aynı zamanda 15 ila 18 yaş grubundaki kullanıcılara sundukları hizmetlerin varsayılan tasarımını ve işlevlerini de gözden geçirmeleri gerekecektir.

Geliştirilmiş ebeveyn kontrol araçları

Sosyal ağ sağlayıcılar açık ve erişilebilir ebeveyn kontrol araçları sunmakla yükümlüdür. Bu araçlar ebeveynlerin veya kanunen yetkili diğer kişilerin hesap ve gizlilik ayarlarını kontrol edebilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli abonelik işlemlerini ebeveyn iznine veya onayına tabi tutabilmesine, harcama limitleri belirleyebilmesine ve kullanım süresi ile konum paylaşımını takip edebilmesine veya sınırlandırabilmesine imkan tanımalıdır.

Ebeveyn kontrol araçları Türkçe dil seçeneği içermeli, kolayca erişilebilir ve etkinleştirilebilir olmalı ve farklı cihazlar ile işletim sistemlerinde çalışabilmelidir. Sosyal ağ sağlayıcılar ayrıca çocukların ebeveynlerinin bilgisi ve gerekli güvenlik doğrulaması olmaksızın ebeveyn kontrollerini devre dışı bırakmasını veya kaldırmasını engellemekle yükümlüdür. Bununla birlikte, söz konusu kontrollerin çocukların özel hayatının gizliliğine ölçüsüz şekilde müdahale etmemesi sağlanmalıdır.

Başvuru ve itiraz mekanizması

Sosyal ağ sağlayıcılar yaş doğrulama sonuçları, hesapların askıya alınması veya kapatılması ve yaşa göre ayrıştırılmış hizmetler kapsamında uygulanan tedbirlere ilişkin başvuru ve itirazlar için ücretsiz, kolay erişilebilir ve Türkçe dil seçeneği içeren bir mekanizma oluşturmakla yükümlüdür.

Başvuru ve itirazlar yalnızca otomatik sistemler aracılığıyla değerlendirilemeyecek olup etkin şekilde insan incelemesine tabi tutulmalıdır. Süreç tamamlanıncaya kadar hesap içerikleri ve kişisel veriler muhafaza edilmelidir. Sosyal ağ sağlayıcılar ayrıca kullanıcıları Siber Güvenlik Başkanlığı’na şikayette bulunma hakları konusunda bilgilendirmek ve başvuru ve itirazların sayısı, kabul oranları ve ortalama sonuçlandırma süreleri dahil olmak üzere ilgili bilgileri yıllık olarak raporlamak ve yayımlamakla yükümlüdür.

Yaptırımlar

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde, 5651 sayılı İnternet Kanunu’nun ek 4. maddesi uyarınca Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından sosyal ağ sağlayıcının dünya genelindeki yıllık cirosunun %3’üne kadar idari para cezası, reklam yasağı ve internet trafiği bant genişliğinin %90’ına kadar daraltılması dâhil olmak üzere yaptırımlar uygulanabilir. Yaptırım uygulanmadan önce sosyal ağ sağlayıcıya aykırılık bildirilecek ve ihlalin niteliği dikkate alınarak aykırılığın giderilmesi için makul bir süre tanınacaktır.

Uygulanacak yaptırımın belirlenmesinde aykırılığın ağırlığı ve süresi, aykırılıktan etkilenen çocuk sayısı ve sosyal ağ sağlayıcının yükümlülüklerine uyum sağlamak amacıyla iyi niyetle gösterdiği çabalar dikkate alınacaktır.

Geçiş süreci

Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihten önce oluşturulmuş ve öngörülen yaş doğrulama işlemine daha önce tabi tutulmamış mevcut hesapların 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez doğrulanması gerekmektedir.

15 yaşından küçük çocuklara ait olduğu tespit edilen hesaplar hesap sahibinin bilgilendirilmesinin ardından, kullanıcı tarafından başlatılmış herhangi bir başvuru veya itiraz sürecinin tamamlanması kaydıyla, kapatılacaktır. 15 ila 18 yaş grubundaki kullanıcılara ait olduğu tespit edilen hesaplar ise Yönetmelik’te öngörülen yaşa göre ayrıştırılmış hizmet sunumuna ilişkin yükümlülüklere tabi olacaktır.

Siber Güvenlik Başkanlığı ayrıca yaş doğrulama belirtecinin teknik yapısı ve kullanımına ilişkin hususlar ile Yönetmelik’in uygulanmasına yönelik diğer konularda rehber yayımlamaya yetkili kılınmıştır.

Sosyal ağ sağlayıcılar tarafından dikkat edilmesi gereken önemli hususlar

Yönetmelik’in 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olması ve mevcut hesapların yaş doğrulama işlemlerinin tamamlanması için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanınması nedeniyle Türkiye’den erişilebilen sosyal ağ sağlayıcıların aşağıdaki üç temel alanda uyum hazırlıklarını gözden geçirmeleri önem taşımaktadır:

• Yaş doğrulama: Kullanıcı kayıt süreçleri ile mevcut kullanıcılara yönelik süreçlerin yeni yaş doğrulama yükümlülüklerine uyumlu hale getirilmesi.
• Ürün ve gizlilik tasarımı: Özellikle gizlilik, profilleme, reklamcılık, öneriler, mesajlaşma ve canlı yayın bakımından, 15 ila 18 yaş arası kullanıcılar için kısıtlanması veya yeniden tasarlanması gereken özelliklerin ve varsayılan ayarların belirlenmesi.
• Yönetim ve kullanıcı hakları: Gerekli ebeveyn kontrol araçları ile başvuru ve itiraz mekanizmasının oluşturulması ve yaş doğrulama belirtecinin teknik uygulamasına ilişkin yayımlanacak ilave rehberlerin takip edilmesi.

Yönetmelik’e uyum kapsamında yapılması gereken teknik, gizlilik ile veri korumaya ilişkin ve operasyonel değişiklikler dikkate alındığında uygulamaya yönelik hazırlık sürecinde hukuk, gizlilik ile veri koruma, ürün geliştirme ve teknik ekipler arasında erken aşamada koordinasyon sağlanması önem arz etmektedir.