Avukatlara Sağlanan Yasal Güvenceler

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi yakın tarihli bir kararında, Adalet Bakanlığı’nın avukata karşı soruşturma başlatılmasına izni vermeme kararının iptali talebiyle ikame edilen davada 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu’nun avukatlar için öngörülen güvence hükümlerine vurgu yapmak suretiyle kamu hizmeti ifa eden avukatlara sağlanan yasal güvencelere dikkat çekmiştir.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne yapılan başvuru, Adalet Bakanlığı’nın 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 58 uyarınca hakkında şikâyette bulunulan avukat hakkında soruşturma izni vermemesi kararının iptaline ilişkindir.

Bilindiği üzere avukatların haksız isnatlara karşı korunması ve bu suretle kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi konusunda herhangi bir baskıyla karşılaşmamaları amacıyla 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 58’de özel bir soruşturma ve kovuşturma usulü ihdas edilmiştir. Amaç, avukatların basit ve soyut suç isnatlarıyla karşılaşmaksızın görevlerini bağımsız bir şekilde yapabilmesini sağlamak ve gereksiz yere soruşturma baskısı altında kalmasını önlemektir. Buna göre avukatların, avukatlık veya Türkiye Barolar Birliği ya da baroların organlarındaki görevlerinden doğan veya görev sırasında işledikleri suçların takibi ancak Adalet Bakanlığınca soruşturma izni, kovuşturma izni ve ağır ceza mahkemesince son soruşturma açılması kararı verilmesi durumunda mümkündür. Güvencenin devamı olarak da kovuşturmanın ağır ceza mahkemeleri nezdinde görülmesi usulü benimsenmiştir. Tüm bu düzenlemelerin amacı avukatların suç isnatları karşısında güvenceye kavuşmasıdır.

Bölge İdare Mahkemesi, 9 Aralık 2022 tarihinde vermiş olduğu kararda hakkında şikâyette bulunulan avukata ilişkin Adalet Bakanlığı’nın soruşturma izni verilmemesi kararının iptali talebiyle açılan davada avukatlar için, hâkim ve savcılara benzer şekilde, görevlerini yersiz bir soruşturma baskısı olmaksızın layıkıyla yerine getirebilmeleri amacıyla getirilmiş özel güvence hükümlerine vurgu yapmak suretiyle avukatlara karşı başlatılacak bir cezai sürecin, herhangi bir alelade cezai süreçten farklı olduğunu, nitekim avukatlık hizmetinin de, yasada açıkça belirtilmese dahi, kamu hizmeti niteliğini haiz olduğunu, bu bakımdan avukatların ceza soruşturma ve kovuşturmaları bakımından hâkimler ve savcılara benzer bir güvenceyle korunduklarını belirtmiş ve davanın reddine karar veren ilk derece mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu esastan, kesin olarak reddetmiştir.

Karar, avukatlara adli süreçler bakımından sağlanan kanuni teminatın altını çizmesi bakımından önem arz etmekte, avukatlara karşı genel geçer gerekçelerle suç duyurusunda bulunulmasının önüne geçmek için önemli tespitler içermektedir.