İş Yerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi hakkında Genelge Yayınlandı

İş Yerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi konulu 2025/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi (“Genelge”) 6 Mart 2025 tarihli ve 32833 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Genelge’nin yürürlüğe girmesi ile birlikte, 19 Mart 2011 tarihinde ve 27879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2011/2 sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmıştır (“Eski Genelge”). Genelge, temel olarak, çalışanların motivasyonlarının artırılması, sağlıklı, güvenli ve kapsayıcı bir çalışma ortamının oluşturulması, hizmetlerin etkin bir şekilde yürütülmesine katkıda bulunulması ile sürdürülebilir istihdamın sağlanabilmesi için psikolojik tacizin önlenmesi gerekliliğini vurgulamaktadır.

Genelge ile getirilen önemli düzenlemeler şu şekildedir:

• Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu yeniden yapılandırılmıştır. Eski Genelge ile kurulmuş olan Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu (“Kurul”) yeniden yapılandırılarak görev kapsamı genişletilmiştir. Kurul’un temel görevleri arasında, iş yerinde psikolojik tacizin önlenmesine yönelik ülke çapında politikalar geliştirmek, eğitim ve bilgilendirme faaliyetlerini koordine etmek, kamuoyunu bilinçlendirme çalışmaları yürütmek, araştırmalar yapmak ve ilgili rehber dokümanlar hazırlamak hususları sayılmıştır.
• İşverenler ve yöneticilere önemli yükümlülükler getirilmiştir. Genelge, işverenlere ve yöneticilere, psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek her türlü eylem ve davranıştan kaçınmaları gerektiğini ve iş yerlerinde psikolojik tacizle mücadelenin öncelikle işveren ve yöneticilerin sorumluluğunda olduğunu vurgulamaktadır. Genelge ile işverenlere ve yöneticilere, iş yerlerinde psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek veya buna bağlı olarak ortaya çıkabilecek her türlü riski gözetme, önleyici ve koruyucu politikalar geliştirme sorumluluğu yüklenmiştir. Bu kapsamda, işverenler tarafından iş yerlerinde psikolojik tacize ilişkin farkındalığı artırmaya yönelik eğitimler düzenleme ve çalışanlara, bu tür durumlarla karşılaştıklarında başvurabilecekleri mekanizmalar ile çalışan haklarına ilişkin bilgilendirme yapma yükümlülüğü getirilmektedir. İşyerlerinde psikolojik taciz iddialarının soruşturulması sırasında ise, gizlilik ve kişisel mahremiyetin korunmasına özen gösterilmesi, özellikle asılsız iddiaların kurum veya kuruluşların itibarına zarar vermemesi için dikkatli ve titiz bir yaklaşım benimsenerek sürecin ivedilikle yürütülmesi gerekliliği vurgulanmaktadır. Ayrıca, toplu iş sözleşmelerine psikolojik taciz hususunda önleyici ve koruyucu nitelikte hükümler konulmasına özen gösterilmesi gerektiği de ifade edilmektedir.
• Çalışan şikâyetleri iletebileceği kurumlar genişletilmiştir. Psikolojik tacize maruz kalan çalışanlar için ALO 170 destek hattında görev yapan uzman psikologlar aracılığıyla bilgilendirme ve danışmanlık sağlanmaya devam edileceği ve ayrıca, çalışanların şikâyetlerini Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi, TBMM Dilekçe Komisyonu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu ile Kamu Denetçiliği Kurumu’na da iletebilecekleri belirtilmiştir.

Sonuç olarak, Genelge, işverenlerin iş yerinde psikolojik tacizi önlemeye yönelik gözetim yükümlülüğünü vurgulamakta ve işverenlere önleyici, koruyucu ve bilinçlendirici tedbirler alma zorunluluğu getirmektedir. Bu doğrultuda, işverenlerin çalışanlarını psikolojik tacizden korumaya yönelik etkin politikalar oluşturması, şikâyet mekanizmalarını güçlendirmesi ve düzenli eğitimler ile farkındalık çalışmalarını yaygınlaştırması beklenmektedir. Ayrıca, çalışanlar bakımından mevcut olan başvuru ve destek mekanizmaları yeniden hatırlatılmakta, Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu aracılığıyla ülke çapında farkındalık yaratılması, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin artırılması ve iş yerlerinde sağlıklı bir çalışma ortamının teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.